Βοηθήστε μας να βρούμε τις ξεχασμένες εκκλησίες

Η Κρήτη είναι ένα νησί εκκλησιών — δεν μπορεί κανείς να το αρνηθεί. Είτε βρίσκεστε εδώ για πρώτη είτε για τριακοστή πρώτη φορά, αυτό το γεγονός είναι αδύνατο να το προσπεράσετε. Οι εκκλησίες είναι αναπόσπαστο κομμάτι του τοπίου του νησιού, σαν πινακίδες, σαν σιωπηλές υπενθυμίσεις της δύσκολης ιστορίας του.

Ταξιδεύοντας στο νησί τις βλέπετε παντού — αρκετές σε κάθε πόλη, η μία δίπλα στην άλλη, χτισμένες σε διαφορετικά στυλ και κλίμακες. Απλώς υπάρχουν. Οι εκκλησίες όμως με τις οποίες ασχολούμαστε εδώ είναι συνήθως κρυμμένες, λιγότερο ορατές, σαν να ντρέπονται για την εμφάνιση και την κατάστασή τους. Μερικές στέκονται σε εντελώς άγρια και απομακρυσμένα μέρη, σαν ερημίτες μοναχοί που αποφεύγουν το πλήθος. Μερικές είναι κρυμμένες ανάμεσα σε ψηλά χόρτα, θάμνους και ελαιώνες. Άλλες βρίσκονται σε νεκροταφεία, σιωπηλές, σαν φύλακες ενός τόπου αιώνιας ανάπαυσης. Συχνά ξεχασμένες, κατεστραμμένες, εγκαταλελειμμένες. Κάποιες εξακολουθούν να εξυπηρετούν λειτουργικό σκοπό — κάποιος τις φροντίζει, κάποιος φέρνει λουλούδια. Οι περισσότερες όμως χάνονται σιγά σιγά, ανεπανόρθωτα.

Αυτές οι εκκλησίες είναι η αληθινή ιστορία του νησιού, μάρτυρες του ταραγμένου παρελθόντος του. Είναι μια σημαντική κληρονομιά όχι μόνο για τους περήφανους κατοίκους της Κρήτης — είναι μια κληρονομιά που ανήκει σε όλους μας. Και από αυτή την πεποίθηση γεννήθηκε η ιδέα αυτού του έργου.

Πριν από πάνω από εκατό χρόνια, ο Giuseppe Gerola ξεκίνησε να καταγράφει τις ενετικές εκκλησίες της Κρήτης (Monumenti Veneti nell'Isola di Creta). Το έργο του συνέχισε τη δεκαετία του 1960 ο Κωνσταντίνος Λασσιθιωτάκης, με αποτέλεσμα την έκδοση ενός μνημειώδους καταλόγου με πάνω από 800 βυζαντινές και ενετικές εκκλησίες της Κρήτης.

Σήμερα προσπαθώ, ταπεινά, να επαναλάβω αυτό το έργο, να το επαληθεύσω, να το εντάξω σε ένα σύγχρονο πλαίσιο. Μέχρι στιγμής έχω καταφέρει να εντοπίσω λίγο πάνω από 300 εκκλησίες από τη βυζαντινή και ενετική περίοδο. Κάποιες είναι ευρέως γνωστές· άλλες αποτελούν έναν κρυμμένο θησαυρό που σχεδόν κανείς πια δεν θυμάται. Μια ξεχασμένη κληρονομιά της ανθρωπότητας.

Και εδώ, αγαπητέ αναγνώστη — είτε περνάτε απλώς από εδώ είτε είστε κάτοικος — υπάρχει χώρος για τη βοήθειά σας. Μπορείτε να με βοηθήσετε να εντοπίσω και να ταυτοποιήσω μέρη που δεν έχω ακόμα επισκεφτεί, μέρη που μου έχουν διαφύγει. Δεν μπορώ να σας προσφέρω αμοιβή, δεν υπάρχει κανένας φορέας πίσω μου, και όλη η δουλειά που βλέπετε εδώ γίνεται από εμένα μόνο, με δικά μου έξοδα. Μπορείτε όμως να συμβάλετε στη διάσωση της κοινής μας πολιτιστικής κληρονομιάς από τη λήθη.

Πώς; Πρώτα, δημιουργήστε έναν λογαριασμό — χωρίς αυτόν δεν μπορούμε να κρατήσουμε τάξη στις υποβολές. Η εγγραφή είναι απλή και θα σας πάρει λίγα λεπτά. Στείλτε ένα αίτημα για λογαριασμό και θα λάβετε ένα email με σύνδεσμο για να ορίσετε τον κωδικό σας. Μόλις συνδεθείτε, θα βρείτε τη φόρμα υποβολής — καταχωρίστε το όνομα του τόπου, ανεβάστε μια φωτογραφία και σημειώστε την τοποθεσία στον χάρτη. Αυτό είναι όλο. Τα υπόλοιπα τα αναλαμβάνουμε εμείς.

Μπορώ επίσης να σας διαβεβαιώσω ότι τα δεδομένα σας προστατεύονται καλά και επεξεργάζονται εντός της ΕΕ. Δεν χρησιμοποιούμε καμία μορφή παρακολούθησης δραστηριότητας, επιθετικά cookies, profiling ή άλλες σύγχρονες μεθόδους αναγνώρισης χρηστών. Το έργο είναι εξ ολοκλήρου μη κερδοσκοπικό — δεν πουλάμε τίποτα εδώ, ούτε καν τα δεδομένα σας. Όλες οι πληροφορίες που έχουν συγκεντρωθεί για τις εκκλησίες, ολόκληρη η βάση δεδομένων, είναι διαθέσιμες υπό ανοιχτούς όρους — οποιοσδήποτε μπορεί να τις κατεβάσει και να τις χρησιμοποιήσει.