Ι.Ν. Χριστού Σωτήρος

Ιερός Ναός Αγίου Βασιλείου και Σωτήρος Χριστού Στον μικρό οικισμό Βαβουλέδω, στην περιοχή των Παλαιών Ρουμάτων, βρίσκεται ένα ιστορικό εκκλησιαστικό συγκρότημα, του οποίου το παλαιότερο τμήμα είναι αφιερωμένο στον Σωτήρα Χριστό. Ο ναός διατηρεί αποσπάσματα βυζαντινών τοιχογραφιών του 15ου αιώνα. Στο αρχικό κτίσμα εφάπτεται μεταγενέστερο τμήμα του συγκροτήματος, που συνδέεται με την αφιέρωση στον Άγιο Βασίλειο. Ιδιαίτερα σημαντική μαρτυρία για την ιστορία του ναού αποτελεί η κτητορική επιγραφή στον δυτικό τοίχο. Η επιγραφή μνημονεύει την ανακαίνιση και την τοιχογράφηση του ναού με τη συμβολή και τις δαπάνες του Λέοντα Βαβουλαία, της συζύγου του Σοφίας και των παιδιών τους. Στην παλαιότερη βιβλιογραφία οι εργασίες αυτές χρονολογούνταν στο 1461, ωστόσο νεότερη επανεξέταση της επιγραφής, που δημοσιεύθηκε το 2004, υποδεικνύει το έτος 1468. Παρά τις εκτεταμένες φθορές, στο εσωτερικό διακρίνονται τμήματα ενός πλούσιου εικονογραφικού προγράμματος. Ανάμεσα στις παραστάσεις περιλαμβάνονται η Φιλοξενία του Αβραάμ, σκηνές από τη ζωή του Χριστού, όπως η Προδοσία του Ιούδα και η Ανάληψη, προφήτες στο εγκάρσιο ενισχυτικό τόξο της καμάρας και έφιπποι άγιοι στις κατώτερες ζώνες των τοίχων. Στην κόγχη της αψίδας σώζονται επίσης λείψανα παράστασης της Θεοτόκου. Ο ναός στο Βαβουλέδω αποτελεί αξιόλογο δείγμα της υστεροβυζαντινής μνημειακής ζωγραφικής στην Κρήτη. Παρότι πολλές τοιχογραφίες έχουν υποστεί σοβαρές φθορές, τα σωζόμενα τμήματα επιτρέπουν ακόμη στον επισκέπτη να διακρίνει τον πλούτο του εικονογραφικού προγράμματος ενός μικρού αγροτικού ναού και να γνωρίσει την ιστορία των ανθρώπων που συνέβαλαν στην ανακαίνισή του πριν από περισσότερους από πεντέμισι αιώνες.