Ι.Ν. Παναγίας

Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, Θρόνος, Αμάρι Ο μικρός ναός στο χωριό Θρόνος, στους δυτικούς πρόποδες του Ψηλορείτη, περίπου 32 χλμ. από το Ρέθυμνο, βρίσκεται στη θέση της αρχαίας Συβρίτου — πόλης κατοικημένης από την Ύστερη Εποχή του Χαλκού, η οποία από τον 5ο αι. μ.Χ. αποτέλεσε έδρα επισκοπής (εξ ου και το σημερινό όνομα του χωριού, "Θρόνος"). Κάτω από το δάπεδο του σημερινού ναού και στην αυλή του σώζονται τμήματα ψηφιδωτού δαπέδου παλαιοχριστιανικής τρίκλιτης βασιλικής των αρχών του 6ου αιώνα — γεωμετρικά και φυτικά θέματα από λευκές, κόκκινες, μπλε και κίτρινες ψηφίδες, σε τμήμα διαστάσεων περίπου 8 x 2,70 μ. Ο σημερινός ναός κτίστηκε στις αρχές του 14ου αιώνα πάνω στα ερείπια της βασιλικής, αξιοποιώντας τμήμα των τοίχων της και αρχιτεκτονικά μέλη ως spolia. Η μοναδική είσοδος, στη δυτική πλευρά, πλαισιώνεται από γοτθικό οξυκόρυφο θύρωμα με το οικόσημο της οικογένειας Καλλέργη στο υπέρθυρο — ισχυρού φεουδαρχικού γένους που κατείχε μεγάλο μέρος της περιοχής Αμαρίου κατά τη Βενετοκρατία. Το εσωτερικό καλύπτεται από τοιχογραφίες δύο ζωγράφων των αρχών του 14ου αιώνα — ο ένας εκφράζει ακόμη συντηρητικές τάσεις των τελών του 13ου αιώνα, ο δεύτερος το ακαδημαϊκό παλαιολόγειο ρεύμα. Στην κόγχη του ιερού εικονίζεται η Θεοτόκος με τον Χριστό, από κάτω οι Συλλειτουργούντες Ιεράρχες· στον θόλο του κυρίως ναού αναπτύσσεται ο Δωδεκάορτος και το Χριστολογικό κύκλωμα, ενώ στα κατώτερα τμήματα των τοίχων εικονίζεται σειρά αγίων.