Kościół Panagia
Kościół · Jednostka Regionalna Chania

Kościół Panagia

Kadros · Gmina Kantanos-Selino · Jednostka Regionalna Chania

Wezwanie
Narodzenie Bogurodzicy
Lokalizacja
Prawdopodobne

Opis

Kadros to mała osada kilka kilometrów na południe od Kandanos. Kościół Narodzenia Bogurodzicy — tytularnego święta 8 września — stoi w miejscu zwanym Kauriana. Jednonawowa budowla nakryta lekko ostroukowym sklepieniem kolebkowym wzmocnionym sphendoniami, z dwoma szerokimi ślepymi arkadami w każdej ze ścian bocznych. Zachowana fragmentarycznie inskrypcja fundatorska informuje, że kościół odbudowano z fundamentów i pokryto freskami z inicjatywy i kosztem niejakiego Georgiosa — imię malarza i data nie przetrwały. Freski datowane są na około 1335 rok, na podstawie stylistycznych powiązań z kościołami w Prodromi (1337/8) i Trachiniakos (ok. 1337/8), gdzie pracowało to samo środowisko malarskie. Wykonały je dwie różne ręce: absydę, cykl mariologiczny i Tronującą Bogurodzicę namalował anonimowy malarz ze szkoły Ioannisa Pagomenosa; pozostałą dekorację — malarz identyfikowany z Nikolaosem, udokumentowanym współpracownikiem Pagomenosa. Badaczka Thetis Ksanthaki, autorka monograficznego studium tego kościoła, odrzuca bezpośrednie autorstwo Pagomenosa i przypisuje dekorację jego bezpośredniemu kręgowi. Program ikonograficzny jest bogaty. W absydzie — Bogurodzica Blachernitissa (Η ΛΕΟΥΣΑ) w konsze, poniżej czterej celebrujący hierarchowie (Atanazy, Bazyli, Chryzostom, Grzegorz Teolog) wokół Meleismos. W nawie cykl mariologiczny zajmuje sklepienie przy absydzie — Pieszczota (Κολακεία), Zwiastowanie Annie (Ευαγγελισμός της Άννας), Zwiastowanie Joachima (Ευαγγελισμός του Ιωακείμ), Spotkanie przy Złotej Bramie (Ασπασμός των Θεοπατόρων) — a Zaśnięcie Bogurodzicy tympanon zachodni. Cykl chrystologiczny: Narodzenie, Zmartwychwstanie Łazarza, Chrzest, Zdrada Judasza, Ukrzyżowanie, Spotkanie w Świątyni, Kamień. W strefie dolnej święci w całej postaci — m.in. Święty Jerzy konny, Święty Demetriusz konny, Katarzyna, Konstantyn i Helena. Poniżej Ukrzyżowania osobna scena Kar Potępionych (Κόλαση) — osiem scen w dwóch strefach, wczesny przykład tego tematu w kreteńskim malarstwie monumentalnym. Program wykazuje wyraźne wpływy zachodnie i krucjatowe: niebo w Zwiastowaniu Bogurodzicy ujęte niemal trójwymiarowo, ogród w Modlitwie Anny z pawiem i winoroślą, Zdrada Judasza ze zmilitaryzowanym oddziałem i muzykantami bijącymi w bęben i dmącymi w róg — kombinacja nieznana skądinąd w sztuce bizantyjskiej. Ukrzyżowanie zachowuje portretowe personifikacje słońca i księżyca, będące bezpośrednim echem analogicznych wyobrażeń w Trachiniakos.

Rekord katalogowy

Architektura

Typ obiektu
Kościół

Wezwanie i datowanie

Wezwanie
Narodzenie Bogurodzicy (potwierdzone)
Uwagi
Ksanthaki, Thetis. «Οι τοιχογραφίες του ναού της Παναγίας στο Κάδρος, Σέλινο, Νομός Χανίων.» Δελτίον της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας ΛΣΤ΄ (2015): 79–110.

W katalogu

Nr Gerola–Lassithiotakis
173
Nr rekordu
#712
Lokalizacja
Prawdopodobne
Dokumentował
Artur Kiwa
Ostatnia aktualizacja
4 listopada 2026

Położenie

Brak konfiguracji mapy.

Współrzędne35.28628° N, 23.70277° E

Otwórz na głównej mapie