
Kościół · Jednostka Regionalna Chania
Kościół Panagia
Kadros · Gmina Kantanos-Selino · Jednostka Regionalna Chania
- Wezwanie
- Narodzenie Bogurodzicy
- Lokalizacja
- Prawdopodobne
Opis
Kadros to mała osada kilka kilometrów na południe od Kandanos. Kościół Narodzenia Bogurodzicy — tytularnego święta 8 września — stoi w miejscu zwanym Kauriana. Jednonawowa budowla nakryta lekko ostroukowym sklepieniem kolebkowym wzmocnionym sphendoniami, z dwoma szerokimi ślepymi arkadami w każdej ze ścian bocznych. Zachowana fragmentarycznie inskrypcja fundatorska informuje, że kościół odbudowano z fundamentów i pokryto freskami z inicjatywy i kosztem niejakiego Georgiosa — imię malarza i data nie przetrwały.
Freski datowane są na około 1335 rok, na podstawie stylistycznych powiązań z kościołami w Prodromi (1337/8) i Trachiniakos (ok. 1337/8), gdzie pracowało to samo środowisko malarskie. Wykonały je dwie różne ręce: absydę, cykl mariologiczny i Tronującą Bogurodzicę namalował anonimowy malarz ze szkoły Ioannisa Pagomenosa; pozostałą dekorację — malarz identyfikowany z Nikolaosem, udokumentowanym współpracownikiem Pagomenosa. Badaczka Thetis Ksanthaki, autorka monograficznego studium tego kościoła, odrzuca bezpośrednie autorstwo Pagomenosa i przypisuje dekorację jego bezpośredniemu kręgowi.
Program ikonograficzny jest bogaty. W absydzie — Bogurodzica Blachernitissa (Η ΛΕΟΥΣΑ) w konsze, poniżej czterej celebrujący hierarchowie (Atanazy, Bazyli, Chryzostom, Grzegorz Teolog) wokół Meleismos. W nawie cykl mariologiczny zajmuje sklepienie przy absydzie — Pieszczota (Κολακεία), Zwiastowanie Annie (Ευαγγελισμός της Άννας), Zwiastowanie Joachima (Ευαγγελισμός του Ιωακείμ), Spotkanie przy Złotej Bramie (Ασπασμός των Θεοπατόρων) — a Zaśnięcie Bogurodzicy tympanon zachodni. Cykl chrystologiczny: Narodzenie, Zmartwychwstanie Łazarza, Chrzest, Zdrada Judasza, Ukrzyżowanie, Spotkanie w Świątyni, Kamień. W strefie dolnej święci w całej postaci — m.in. Święty Jerzy konny, Święty Demetriusz konny, Katarzyna, Konstantyn i Helena. Poniżej Ukrzyżowania osobna scena Kar Potępionych (Κόλαση) — osiem scen w dwóch strefach, wczesny przykład tego tematu w kreteńskim malarstwie monumentalnym.
Program wykazuje wyraźne wpływy zachodnie i krucjatowe: niebo w Zwiastowaniu Bogurodzicy ujęte niemal trójwymiarowo, ogród w Modlitwie Anny z pawiem i winoroślą, Zdrada Judasza ze zmilitaryzowanym oddziałem i muzykantami bijącymi w bęben i dmącymi w róg — kombinacja nieznana skądinąd w sztuce bizantyjskiej. Ukrzyżowanie zachowuje portretowe personifikacje słońca i księżyca, będące bezpośrednim echem analogicznych wyobrażeń w Trachiniakos.
Rekord katalogowy
Architektura
- Typ obiektu
- Kościół
Wezwanie i datowanie
- Wezwanie
- Narodzenie Bogurodzicy (potwierdzone)
- Uwagi
- Ksanthaki, Thetis. «Οι τοιχογραφίες του ναού της Παναγίας στο Κάδρος, Σέλινο, Νομός Χανίων.» Δελτίον της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας ΛΣΤ΄ (2015): 79–110.
W katalogu
- Nr Gerola–Lassithiotakis
- 173
- Nr rekordu
- #712
- Lokalizacja
- Prawdopodobne
- Dokumentował
- Artur Kiwa
- Ostatnia aktualizacja
- 4 listopada 2026
Położenie
Brak konfiguracji mapy.
Współrzędne35.28628° N, 23.70277° E
Otwórz na głównej mapie