Kościół Christos Sotiras

Kościół św. Bazylego i Chrystusa Zbawiciela W niewielkiej osadzie Vavouledo, należącej do Palia Roumata, znajduje się zabytkowy zespół sakralny, którego najstarszą część stanowi kościół Chrystusa Zbawiciela. Świątynia zachowała fragmenty bizantyńskich malowideł ściennych z XV wieku. Do starszego kościoła przylega późniejsza część kompleksu, związana z wezwaniem św. Bazylego. Szczególnie cennym świadectwem historii świątyni jest inskrypcja fundacyjna na zachodniej ścianie. Upamiętnia ona odnowienie kościoła i wykonanie jego dekoracji malarskiej dzięki staraniom i funduszom Leona Vavoulaiasa, jego żony Sofii oraz ich dzieci. W starszej literaturze wydarzenie to datowano na 1461 rok, jednak ponowna analiza inskrypcji, opublikowana w 2004 roku, wskazuje na rok 1468. Pomimo znacznych zniszczeń we wnętrzu można rozpoznać fragmenty rozbudowanego programu ikonograficznego. Wśród przedstawień znajdują się Gościnność Abrahama, sceny z życia Chrystusa, w tym Zdrada Judasza i Wniebowstąpienie, a także prorocy na gurcie sklepiennym oraz święci jeźdźcy w dolnych partiach ścian. W konchie apsydy zachowały się pozostałości przedstawienia Bogurodzicy. Kościół w Vavouledo jest interesującym przykładem późnobizantyńskiego malarstwa monumentalnego na Krecie. Choć wiele fresków uległo poważnym uszkodzeniom, zachowane fragmenty pozwalają dostrzec bogactwo programu ikonograficznego niewielkiej wiejskiej świątyni oraz poznać historię ludzi, którzy ponad pięćset pięćdziesiąt lat temu przyczynili się do jej odnowienia.