Kościół Agios Pavlos

Klasztor leży na półwyspie Spatha (Rodopos), około 40 kilometrów na północny zachód od Chania, 12,5 kilometra od wsi Rodopos — dostępny jedynie złą drogą szutrową. Razem z klasztorem Agiosa Ioannisa w Gionas, kilka kilometrów dalej na północ, tworzył jeden kompleks monastyczny, który kwitł w późnym okresie weneckim. Po tureckim podboju oba klasztory przeszły pod zależność od potężnego klasztoru Gonia w Kolimbari. W spisie kościołów i klasztorów z 1637 roku obiekt nie figuruje; świadectwa jego historii są skąpe. Catholicon — jednonawowy kościół z kopułą pokrytą ceramiką bizantyjską — posiada dwie fazy dekoracji malarskiej. Starsza, obejmująca wschodnią część, pochodzi z końca XIV wieku i jest dziełem anonimowego malarza ludowego pozostającego pod wpływem szkoły macedońskiej. Młodsza, w zachodniej dobudówce, pochodzi z połowy XV wieku — dobry rzemieślnik namalował tu świętych w całej postaci oraz sceny z cyklu ewangelicznego. Freski są poważnie zniszczone przez czas, wilgoć i słoną morską powietrze. Odosobnienie klasztoru zaowocowało wyjątkowym świadectwem historycznym: na tynku ścian wyryto 66 graffiti datowanych między 1514 a 1608 rokiem — zapiski żeglarzy, kupców, urzędników weneckich i pielgrzymów, po grecku i po włosku. Ich treść rejestruje odwiedziny osób przepływających przez te wody: w 1545 roku zawitał tu wenecki kanclerz Georgios Gavalàs, w 1553 niejaki Manuel Skoutariotis napisał, że chciał zwiedzić kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła, a graffito z 1607 wymienia Nikolaosa Priouliego, doktora prawa, z czterdziestoma towarzyszami. Corpus tych napisów opracował Dimitris Tsougarakis w Syntagma Charagmaton (Ateny 2015).