Log in
Από το πεδίο

Ιστολόγιο

Σημειώσεις πεδίου και κείμενα για τις εκκλησίες της Κρήτης: τις τοιχογραφίες, τους ζωγράφους, τις επιγραφές και τους ανθρώπους γύρω τους.

Ετικέτα: Κρήτη · καθαρισμός φίλτρου

Τοίχος γεμάτος ονόματα. Η Μονή Αγίων Πέτρου και Παύλου στο ακρωτήριο Σπάθα

Για σχεδόν έναν αιώνα, ναυτικοί, έμποροι και αξιωματούχοι χάρασσαν τα ονόματά τους στον σοβά αυτής της εκκλησίας. Εξήντα έξι εγγραφές ανάμεσα στα 1514 και 1608. Ένα ντοκουμέντο κίνησης, όχι ευσέβειας.

Στον κατάλογο

Όταν έπεσε η Κωνσταντινούπολη η Κρήτη άνθισε

Στις 29 Μαΐου 1453 η Κωνσταντινούπολη έπεσε. Για πολλούς αυτό σήμαινε το τέλος του βυζαντινού κόσμου. Για την Κρήτη όμως ήταν η αρχή μιας εξαιρετικής περιόδου πνευματικής, καλλιτεχνικής και πολιτιστικής ακμής.

Τάματα. Έντυπα αιτήσεων προς τον ουρανό

Σε ξεχασμένα ξωκλήσια της Κρήτης, δίπλα σε εικόνες και κεριά, κρέμονται ασημένια τάματα, παιδικά παπουτσάκια, πατερίτσες και μπαστούνια. Δεν είναι διακοσμητικά. Είναι υλικά ίχνη από παρακλήσεις, φόβους, ευγνωμοσύνη και ελπίδα — μικρά έντυπα αιτήσεων προς τον ουρανό.

Οι γάτες έμειναν. Σύντομη ιστορία ενός νησιού που κάποιος άλλος το θεωρούσε πάντα δικό του

Στην Κρήτη οι πολιτισμοί έρχονταν και έφευγαν. Οι Μινωίτες, οι Μυκηναίοι, οι Ρωμαίοι, οι Βενετοί και οι Οθωμανοί άφησαν πίσω τους παλάτια, τείχη, γραφές, πολέμους και φόρους. Οι γάτες τα παρακολουθούσαν όλα από ζεσταμένους στον ήλιο τοίχους — και έμειναν.

Το νησί στο σταυροδρόμι του θανάτου. Η Κρήτη στα χρόνια της πανώλης

Το καλοκαίρι του 1347, ένα πλοίο από την Κωνσταντινούπολη έφτασε στο λιμάνι του Χάνδακα. Έφερνε κάτι που κανείς δεν περίμενε: την πανώλη, η οποία θα σάρωνε τη μεσαιωνική Κρήτη, τις πόλεις, τα χωριά, τα λιμάνια, τις διαθήκες και τη θρησκευτική της φαντασία.

Ο ναός του Αγίου Στεφάνου στη Δρακώνα. Ένας μικρός ναός με μια μεγάλη ιστορία στο εσωτερικό του

Στην άκρη ενός δάσους με βελανιδιές, κοντά στη Δρακώνα, στέκεται ένας ναός τόσο μικρός, που εύκολα θα μπορούσε κανείς να τον περάσει για ένα ασήμαντο ξωκλήσι στην άκρη του δρόμου. Κι όμως, στις ξεθωριασμένες τοιχογραφίες του σώζεται μια σπάνια αφήγηση για τον Άγιο Στέφανο, τον πρώτο μάρτυρα του χριστιανισμού, καθώς και το ίχνος ενός κόσμου όπου η βυζαντινή Κρήτη συναντούσε τη Δύση.

Στον κατάλογο

Ζωοδόχος Πηγή Αλικιανού. Η ζωή και ο θάνατος δίπλα δίπλα

Ανάμεσα στους εσπεριδεώνες της πεδιάδας των Χανίων βρίσκεται μια εκκλησία που δεν φωνάζει από μακριά. Χρειάζεται να ξέρεις τι ψάχνεις. Αξίζει τον κόπο — γιατί κάτω από το πάτωμά της κείτονται παιδιά, στους τοίχους ζει ο Ιωάννης ο Ξένος, και η επωνυμία Ζωοδόχος Πηγή αποκτά εδώ μια βαρύτητα που δεν έχει πουθενά αλλού.

Στον κατάλογο

Μέσκλα / Meskla. Ο ναός της Μεταμόρφωσης, ή το φως κρυμμένο στα βουνά

Στην άκρη ενός ορεινού χωριού κοντά στα Χανιά στέκει ένας μικρός ναός που εύκολα μπορεί κανείς να προσπεράσει. Κι όμως, οι τοιχογραφίες του δεν είναι απλώς διακόσμηση. Οδηγούν τον επισκέπτη μέσα από μια αφήγηση για το φως, τον θάνατο, τη μετάνοια και την ελπίδα.

Στον κατάλογο

Ήταν ο Παύλος στην Κρήτη; Ένα πλοίο, μια καταιγίδα και χίλια χρόνια θρύλου

Όλα αρχίζουν με ένα σιτοφόρο πλοίο, μια φθινοπωρινή καταιγίδα και έναν κρατούμενο που ήξερε περισσότερα για τη θάλασσα από τον καπετάνιο. Οι Πράξεις των Αποστόλων 27 αποτελούν μια από τις πιο ακριβείς περιγραφές αρχαίας ναυσιπλοΐας που έχουν φτάσει ως τις μέρες μας. Η Κρήτη εμφανίζεται σε αυτές ως τυχαίο σκηνικό — όχι ως προορισμός. Κι όμως, χίλια χρόνια αργότερα, ένας μοναχός ερημίτης χτίζει σε κρητική παραλία εκκλησία προς τιμήν αυτού του κρατουμένου. Ανάμεσα σε αυτές τις δύο στιγμές βρίσκεται ένα ερώτημα στο οποίο η επιστήμη δεν έχει οριστική απάντηση.

Στον κατάλογο