Blog

Tag: Kreta · ✕ clear filter

4 lipca 2026 · Artur KiwaKreta historia Bizancjum klasztory Jan Xenos chrześcijaństwo średniowiecze
Obcy. Osiem fundacji, które naznaczyły Kretę
Historia świętego, który nie budował kościołów i nie robił cudów. Zbudował wspólnoty, które przetrwały tysiąc lat.
21 czerwca 2026 · Artur KiwaKreta historia Wenecjanie
Ściana pełna imion. Klasztor Świętych Piotra i Pawła na przylądku Spatha
Przez niemal sto lat żeglarze, kupcy i urzędnicy ryłi swoje imiona w tynku tego kościoła. Sześćdziesiąt sześć wpisów między 1514 a 1608 rokiem. Dokument ruchu, nie pobożności.
5 czerwca 2026 · Artur KiwaKreta historia Wenecjanie Szkoła Kreteńska Bizancjum
Kreta po upadku Konstantynopola. Wyspa, na której Bizancjum nie umarło
29 maja 1453 roku Konstantynopol upadł. Dla wielu był to koniec świata bizantyjskiego. Dla Krety stał się początkiem niezwykłego rozkwitu — artystycznego, intelektualnego i duchowego.
1 czerwca 2026 · Artur KiwaKreta religia tradycja ikonografia
Tamata. Formularz wniosku do nieba
W zapomnianych kaplicach Krety, obok ikon i świec, wiszą srebrne tabliczki, dziecięce buciki, kule ortopedyczne i laski. To nie są dekoracje. To materialne ślady próśb, lęków, wdzięczności i nadziei — małe formularze wniosku do nieba.
31 maja 2026 · Artur KiwaKreta historia Minojczycy koty
Koty zostały. Krótka historia wyspy, którą ktoś inny zawsze uważał za swoją
Na Krecie cywilizacje przychodziły i odchodziły. Minojczycy, Mykeńczycy, Rzymianie, Wenecjanie i Osmanowie zostawiali po sobie pałace, mury, pisma, wojny i podatki. Koty patrzyły na to wszystko z nagrzanych murków — i zostały.
30 maja 2026 · Artur KiwaKreta historia ikonografia Wenecjanie
Wyspa na skrzyżowaniu śmierci. Kreta w czasach zarazy
Latem 1347 roku do portu w Chandaksie przypłynął statek z Konstantynopola. Przywiózł coś, na co nikt nie czekał: zarazę, która miała przeorać średniowieczną Kretę, jej miasta, wsie, porty, testamenty i wyobraźnię religijną.
28 maja 2026 · Artur KiwaKreta ikonografia Chania kościoły
Agios Stefanos. Mała świątynia z ogromną opowieścią w środku
Na skraju dębowego lasu pod Drakoną stoi kościół tak mały, że łatwo uznać go za niepozorną kapliczkę przy drodze. A jednak w jego wyblakłych freskach zachowała się rzadka opowieść o św. Szczepanie, pierwszym męczenniku chrześcijaństwa, oraz ślad świata, w którym bizantyńska Kreta spotykała się z Zachodem.
26 maja 2026 · Artur KiwaKreta ikonografia Chania kościoły bizantyjskie archeologia
Ζωοδόχος Πηγή / Zoodochos Pigi. Życiodajne Źródło pośród sadów Alikianos
Między sadami cytrusowymi równiny Chanii stoi kościół, który nie krzyczy z daleka. Trzeba wiedzieć, czego się szuka. A warto — bo pod jego posadzką leżą dzieci, na ścianach żyje Jan Ksenos, a wezwanie Życiodajnego Źródła nabiera tu znaczenia, którego nie ma nigdzie indziej.
23 maja 2026 · Artur KiwaKreta ikonografia Chania kościoły bizantyjskie
Μέσκλα / Meskla. Kościół Przemienienia, czyli światło ukryte w górach
Na obrzeżu górskiej wioski niedaleko Chanii stoi niewielki kościół, który łatwo przeoczyć. A szkoda, bo jego freski nie są tylko ozdobą. Prowadzą odwiedzającego przez opowieść o świetle, śmierci, pokucie i nadziei.
7 maja 2026 · Artur KiwaKreta Nowy Testament archeologia Chania wczesne chrześcijaństwo biblistyka
Czy Paweł był na Krecie? Statek, burza i tysiąc lat legendy
Wszystko zaczyna się od statku z ziarnem, jesiennego sztormu i więźnia, który wiedział więcej o morzu niż kapitan. Dzieje Apostolskie 27 to jeden z najdokładniejszych opisów starożytnej żeglugi, jaki przetrwał do naszych czasów. Kreta pojawia się w nim jako przypadkowe tło — nie cel. A jednak tysiąc lat później mnich pustelnik buduje na kreteńskiej plaży kościół ku czci tego więźnia. Między tymi dwoma momentami leży pytanie, na które nauka nie ma jednoznacznej odpowiedzi.
26 kwietnia 2026 · Artur KiwaKreta archeologia Chania kościoły bizantyjskie wczesne chrześcijaństwo architektura
Katedra, która przegrała z czasem
Kilkanaście kilometrów od Chanii, przy drodze, której większość samochodów nie zna, stoją mury z czerwonymi pasami cegły i kolumny z marmuru, którego na Krecie nie ma. To nie są ruiny kościółka. To ruiny katedry biskupiej, centrum chrześcijaństwa całego zachodniego krańca wyspy. Stały tu przez ponad tysiąc lat. Teraz giną powoli, bez tablicy, bez ogrodzenia, bez nikogo.