Blog
1 czerwca 2026KretaTamata. Formularz wniosku do nieba
W zapomnianych kaplicach Krety, obok ikon i świec, wiszą srebrne tabliczki, dziecięce buciki, kule ortopedyczne i laski. To nie są dekoracje. To materialne ślady próśb, lęków, wdzięczności i nadziei — małe formularze wniosku do nieba.
31 maja 2026KretaKoty zostały. Krótka historia wyspy, którą ktoś inny zawsze uważał za swoją
Na Krecie cywilizacje przychodziły i odchodziły. Minojczycy, Mykeńczycy, Rzymianie, Wenecjanie i Osmanowie zostawiali po sobie pałace, mury, pisma, wojny i podatki. Koty patrzyły na to wszystko z nagrzanych murków — i zostały.
30 maja 2026KretaWyspa na skrzyżowaniu śmierci. Kreta w czasach zarazy
Latem 1347 roku do portu w Chandaksie przypłynął statek z Konstantynopola. Przywiózł coś, na co nikt nie czekał: zarazę, która miała przeorać średniowieczną Kretę, jej miasta, wsie, porty, testamenty i wyobraźnię religijną.
28 maja 2026KretaAgios Stefanos. Mała świątynia z ogromną opowieścią w środku
Na skraju dębowego lasu pod Drakoną stoi kościół tak mały, że łatwo uznać go za niepozorną kapliczkę przy drodze. A jednak w jego wyblakłych freskach zachowała się rzadka opowieść o św. Szczepanie, pierwszym męczenniku chrześcijaństwa, oraz ślad świata, w którym bizantyńska Kreta spotykała się z Zachodem.
26 maja 2026KretaΖωοδόχος Πηγή / Zoodochos Pigi. Życiodajne Źródło pośród sadów Alikianos
Między sadami cytrusowymi równiny Chanii stoi kościół, który nie krzyczy z daleka. Trzeba wiedzieć, czego się szuka. A warto — bo pod jego posadzką leżą dzieci, na ścianach żyje Jan Ksenos, a wezwanie Życiodajnego Źródła nabiera tu znaczenia, którego nie ma nigdzie indziej.
23 maja 2026KretaΜέσκλα / Meskla. Kościół Przemienienia, czyli światło ukryte w górach
Na obrzeżu górskiej wioski niedaleko Chanii stoi niewielki kościół, który łatwo przeoczyć. A szkoda, bo jego freski nie są tylko ozdobą. Prowadzą odwiedzającego przez opowieść o świetle, śmierci, pokucie i nadziei.
7 maja 2026KretaCzy Paweł był na Krecie? Statek, burza i tysiąc lat legendy
Wszystko zaczyna się od statku z ziarnem, jesiennego sztormu i więźnia, który wiedział więcej o morzu niż kapitan. Dzieje Apostolskie 27 to jeden z najdokładniejszych opisów starożytnej żeglugi, jaki przetrwał do naszych czasów. Kreta pojawia się w nim jako przypadkowe tło — nie cel. A jednak tysiąc lat później mnich pustelnik buduje na kreteńskiej plaży kościół ku czci tego więźnia. Między tymi dwoma momentami leży pytanie, na które nauka nie ma jednoznacznej odpowiedzi.
26 kwietnia 2026KretaKatedra, która przegrała z czasem
Kilkanaście kilometrów od Chanii, przy drodze, której większość samochodów nie zna, stoją mury z czerwonymi pasami cegły i kolumny z marmuru, którego na Krecie nie ma. To nie są ruiny kościółka. To ruiny katedry biskupiej, centrum chrześcijaństwa całego zachodniego krańca wyspy. Stały tu przez ponad tysiąc lat. Teraz giną powoli, bez tablicy, bez ogrodzenia, bez nikogo.
5 stycznia 2026ikonografiaMoment, w którym niebo pęka. Chrzest Chrystusa w ikonografii
Ikona Chrztu Pańskiego nie pokazuje chrztu w sensie, w jakim rozumie go narracja ewangeliczna. Nie opowiada historii, lecz streszcza teologię. W jednym obrazie skupia moment, w którym niebo się otwiera, materia zostaje uświęcona, chaos ustępuje, a kosmos — od aniołów po rzekę Jordan — rozpoznaje swojego Stwórcę. Każdy detal tej sceny jest precyzyjnym zdaniem wypowiedzianym obrazem. Jeśli spojrzeć uważnie, widać nie epizod z życia Jezusa, lecz ikonę nowego stworzenia.
31 grudnia 2025ikonografiaDlaczego na Krecie łatwiej spotkać Świętego Jerzego niż nieobite auto
Na Krecie łatwiej trafić na wizerunek Świętego Jerzego niż na nieobite auto. Jest na ścianach wiejskich kościołów, przy dawnych traktach, w miejscach oddalonych od miast i ich murów. Nie zawsze walczy ze smokiem, częściej po prostu jest — czujny, obecny, gotowy do interwencji. Ten esej nie opowiada o świętym z legendy, lecz o figurze ochrony w świecie, który przez wieki żył w cieniu realnego zagrożenia: piratów, wojen, porwań i nagłej śmierci.
30 grudnia 2025kosciolyKościół Świętego Jerzego w Komitades (Sfakia)
Kościół Świętego Jerzego w Komitades to XIV-wieczna świątynia w regionie Sfakia na Krecie, znana z dobrze zachowanych fresków autorstwa Ioannisa Pagomenosa oraz zachowanej tablicy fundacyjnej z lat 1313–1314. Położony z dala od głównych dróg, w surowym krajobrazie górskim, stanowi cenne świadectwo lokalnej pobożności, wspólnotowej fundacji i programu ikonograficznego epoki weneckiej.
27 grudnia 2025kosciolyKościół Panagia w Agios Ioannis (Aradena)
Wyjątkowy kościół w wyjątkowym miejscu.